बहुपक्षीयता सूचकांक, २०२६
सामान्य परिचय:
- दिगो विकास प्रतिवेदन २०२६ ले राष्ट्रहरूले संयुक्त राष्ट्र संघको बडापत्र र सिद्धान्तहरूप्रति देखाएको प्रतिबद्धता मापन गर्न बहुपक्षीयता सूचकांक (UN-Mi) सार्वजनिक गरेको,
- मापन आधार: देशहरूले संयुक्त राष्ट्र संघमा आधारित बहुपक्षीय प्रणालीलाई गर्ने समर्थन
- कुल देशहरू: १९३ संयुक्त राष्ट्र सदस्य राष्ट्रहरू
- स्केल: ० (न्यूनतम) देखि १०० (अधिकतम) सम्म, जहाँ उच्च स्कोरले बलियो प्रतिबद्धता जनाउँछ
- विश्व औसत स्कोर: ६५.२ (औसत मध्यक ६५.९)
मूल्यांकनका ६ प्रमुख सूचकहरू:
१.) प्रमुख सन्धिहरूको अनुमोदन: ६० वटा प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि र सम्झौताहरूको अनुमोदनको स्थिति
२.) महासभामा मतदान सन्तुलन: संयुक्त राष्ट्र महासभा (UNGA) मा अन्तर्राष्ट्रिय बहुमतसँग मतदान मिल्ने प्रतिशत
३.) संयुक्त राष्ट्र संस्थाहरूमा सहभागिता: २४ वटा चयन गरिएका प्रमुख एजेन्सी र कार्यक्रमहरूमा सदस्यता
४.) द्वन्द्व र सैन्यकरण: सशस्त्र द्वन्द्वमा संलग्नता, सैन्य खर्च र शान्ति सेनामा योगदानको स्तर
५.) एकपक्षीय प्रतिबन्धको प्रयोग: राष्ट्र संघको म्यान्डेट बाहिर रहेर अन्य देशमाथि लगाइने एकपक्षीय प्रतिबन्धहरूको प्रयोग
६.) बजेटमा योगदान र अन्तर्राष्ट्रिय ऐक्यबद्धता: संयुक्त राष्ट्र संघको बजेटमा वित्तीय देयको समयमै भुक्तानी र विकास सहयोग
बहुपक्षीयता सूचकांक (UN-Multilateralism Index - UN-Mi) २०२६ को प्रतिवेदन अनुसार शीर्षका ५ राष्ट्रहरू (Very Strong Support)
|
स्थान
|
राष्ट्र
|
स्कोर
|
|---|---|---|
|
१
|
बारबाडोस (Barbados)
|
९०.७
|
|
२
|
एन्टिगुआ र बारबुडा
|
८८.३
|
|
३
|
उरुग्वे
|
८७.४
|
|
४
|
त्रिनिदाद र टोबागो
|
८६.६
|
|
५
|
माल्दिभ्स
|
८६.४
|
बहुपक्षीयता सूचकांक (UN-Multilateralism Index - UN-Mi) २०२६ को प्रतिवेदन अनुसार पुछारका ५ राष्ट्रहरू (Weak Support)
|
स्थान
|
राष्ट्र
|
स्कोर
|
|---|---|---|
|
१८९
|
अफगानिस्तान
|
३७.७
|
|
१९०
|
इजरायल
|
२६.५
|
|
१९१
|
उत्तर कोरिया (DPRK)
|
२४.६
|
|
१९२
|
दक्षिण सुडान
|
२२.३
|
|
१९३
|
संयुक्त राज्य अमेरिका (USA)
|
१.७
|
नेपालको अवस्था (Status of Nepal)
- स्थान (Rank): १९३ राष्ट्रहरूमध्ये ७१ औँ स्थान
- स्कोर: ६९.४
- प्रवृत्ति (Trend): बहुपक्षीयताप्रतिको समर्थन स्थिर (Stagnating) देखिएको,
- श्रेणी: नेपाल बलियो समर्थनदेखाउने राष्ट्रहरूको श्रेणी (Category 2) मा पर्दछ,