सार्क र नेपाल

दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन (सार्क) को विधिवत् स्थापना सन् १९८५ डिसेम्बर ७ र ८ मा बङ्गलादेशको राजधानी ढाकामा सम्पन्न पहिलो शिखर सम्मेलनबाट भएको हो। सो सम्मेलनमा दक्षिण एसियाली राष्ट्राध्यक्ष तथा सरकार प्रमुखहरूले भाग लिएर सार्क चार्टरलाई अनुमोदन गरेका थिए।

सार्कमा हालसम्म बङ्गलादेश, भारत, नेपाल, पाकिस्तान, भुटान, श्रीलङ्का, माल्दिभ्स र अफगानिस्तान गरी आठ सदस्य राष्ट्रहरू रहेका छन्। यसको स्थायी सचिवालय सन् १९८७ जुन १७ मा काठमाडौँमा स्थापना गरिएको हो।

सार्क स्थापना भएपछि यस क्षेत्रका राष्ट्रहरूबीच आपसी सहयोग, समझदारी, समानता र सुरक्षाको वातावरण निर्माण भएको छ। नेपालले सार्कलाई आफ्नो परराष्ट्र नीतिको अभिन्न अङ्गका रूपमा ग्रहण गरेको छ र यसको प्रवर्द्धनप्रति निरन्तर प्रतिबद्ध रहेको छ। नेपाल विश्वास गर्दछ कि सार्कको सफलताले यस क्षेत्रमा देखापर्ने साझा समस्या समाधान गर्न सकिन्छ।

तालिका नं. १०.७

हालसम्म भएका सार्क शिखर सम्मेलनहरूमा नेपालको सहभागिता

अतिरिक्त जानकारी

• सार्क राष्ट्रहरूबीच आपसी आर्थिक विकास र व्यापार विस्तारलाई सहज बनाउन सार्क प्रिफरेन्सेसियल ट्रेड एग्रिमेन्ट (SAPTA) लागू गरिएको छ। यसको कार्यान्वयन चरणबद्ध रूपमा भइरहेको छ।

• नेपालले सार्कको कुल खर्चको करिब १०.७२% हिस्सा बेहोर्दछ।

• सार्क क्षेत्रीय संस्थामध्ये सार्क क्षयरोग केन्द्र नेपालमै स्थापना गरिएको छ।

• नेपालले पहिलो, आठौँ र एघारौँ दक्षिण एसियाली खेलकुद आयोजना गरिसकेको छ। सन् २०१९ मा भएको १३औँ दक्षिण एसियाली खेलकुदको आयोजक पनि नेपाल नै थियो।

• नेपालसँग पहिलो कूटनीतिक सम्बन्ध कायम गर्ने सार्क मुलुक भारत (सन् १९४७ जुन १३) हो भने अन्तिम भुटान (सन् १९८३ जुन ३) हो।

• क्षेत्रफलका आधारमा नेपाल सार्क सदस्य राष्ट्रहरूमध्ये पाँचौँ ठूलो देश हो।