नेपालको वैदेशिक व्यापारको वर्तमान अवस्था

कुल वैदेशिक व्यापारको अवस्था

आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा नेपालको वैदेशिक व्यापारको समग्र स्थिति:

• आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा नेपालको कुल वैदेशिक व्यापार रु. २० खर्ब ८१ अर्ब १५ करोड पुगेको,
• अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०७७/७८ को (रु. १७ खर्ब ४५ अर्ब) तुलनामा करिब ३ खर्ब रुपैयाँले वृद्धि भएको,
• कुल वैदेशिक व्यापार करिब १९.२४ प्रतिशतले वृद्धि भएको,
• नेपालको वैदेशिक व्यापार इतिहासमा यो दोस्रो पटक २० खर्ब रुपैयाँ नाघेको अवस्था,

आयात, निर्यात र व्यापार घाटाको स्थिति

• व्यापार घाटा अघिल्लो वर्षको तुलनामा झिनो (करिब ६%) मात्र वृद्धि भएको देखिन्छ, जसको कारण निर्यातमा उल्लेख्य सुधार,

कुल गार्हस्त उत्पादन GDP = रु. ४८ खर्ब ५१ अर्ब ६२ करोड (४८.५१ खर्ब) को अनुपातमा

• निर्यात = GDP को ~४.५%
• आयात = GDP को ~२९.५%
• कुल व्यापार = GDP को ~३४%
• व्यापार घाटा = GDP को ~२५%

कुल व्यापारमा आयात-निर्यातको अंश

• निर्यातको हिस्सा: १३.३१%
• आयातको हिस्सा: ८६.६९%
• अघिल्लो वर्ष निर्यातको हिस्सा ८.७३% मात्र थियो, जसले यस वर्ष निर्यातको भूमिका उल्लेख्य रूपमा बढेको देखाउँछ,

निर्यातमा ऐतिहासिक उछाल र खाने तेलको भूमिका

• निर्यात वृद्धिमा सबैभन्दा ठूलो योगदान वनस्पति/भटमास तेलको,
• खाने तेल निर्यात: रु. ९२ अर्ब ६३ करोड
• कुल निर्यातमा खाने तेलको हिस्सा करिब ३४-४०% रहेको,
• नेपालले पहिलो पटक एउटै वस्तु १ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी निर्यात गरेको,
• मुख्य निर्यात बजार भारत हो, जहाँ साफ्टा अन्तर्गत शून्य भन्सार सुविधा प्रयोग गरिएको,

यद्यपि, भटमास तेल उत्पादनका लागि नेपालले:

• रु. १ खर्ब ८ अर्ब ९५ करोड बराबरको कच्चा भटमास तेल आयात गरेको हुँदा मूल्य अभिवृद्धि सीमित भई दिगो लाभ कमजोर देखिन्छ।

प्रमुख निर्यात हुने वस्तुहरू

• भटमास तेल 
• सूर्यमुखी तेल 
• धागो (Yarn) 
• फलाम तथा फलामजन्य सामग्री 
• तयारी कपडा 
• गलैँचा 
• अलैँची 
• जुट 
• चिया/कफी 
• केमिकल उत्पादन

प्रमुख आयात हुने वस्तुहरू

• पेट्रोलियम पदार्थ: रु. ३ खर्ब ३६ अर्ब १४ करोड
• डिजेल, पेट्रोल, एलपी ग्यास, हवाई इन्धन
• फलाम तथा फलामजन्य सामग्री
• कच्चा भटमास तेल
• सवारीसाधन तथा पार्टपुर्जा (१ खर्बभन्दा बढी)
• विद्युतीय तथा बोइलर मेशिनरी
• खाद्यान्न, प्लास्टिक, औषधि, रासायनिक मल

व्यापार साझेदार मुलुक अनुसार स्थिति

• नेपालले १६४ देशसँग व्यापार गरेको,
• १२७ देशसँग व्यापार घाटा, ३७ देशसँग मात्र नाफा

व्यापार घाटामा रहेका देशहरू : क्रमअनुसार

व्यापार नाफा हुने प्रमुख देशहरू (क्रम अनुसार)

स्रोत : भन्सार विभागको प्रतिवेदन, २०७९ साउन