नेपालको राष्ट्रिय निकुन्जसम्बन्धी लोकसेवा सान्दर्भिक तथ्यहरू

• पहिलो राष्ट्रिय निकुञ्ज: चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज (वि.सं. २०३० मा स्थापना भएको,)
• नेपालको दोस्रो र हिमाली क्षेत्रमा स्थापना भएको पहिलो राष्ट्रिय निकुञ्ज: लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज (वि.सं. २०३२/१२/०९ मा नेपाल राजपत्रमा यसको घोषणा सम्बन्धि सूचना प्रकाशन भएको,)
• सबैभन्दा ठूलो राष्ट्रिय निकुञ्ज: शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज (३,८८४ वर्ग किलोमिटर (मध्यवर्ती क्षेत्र सहित))
• सबैभन्दा सानो राष्ट्रिय निकुञ्ज: रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज (३०४ वर्ग किलोमिटर (मध्यवर्ती क्षेत्र सहित)) 
• सबैभन्दा हालै घोषणा गरिएको राष्ट्रिय निकुञ्ज: छायाँनाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज (नेपाल सरकार, मन्त्रिपरिषद्को वि.सं. २०८२ भदौ १३ गतेको निर्णयअनुसार शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जको मुगु जिल्लातर्फको भागलाई छुट्ट्याएर नेपालको १३ औँ राष्ट्रिय निकुञ्जका रूपमा छायाँनाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज घोषणा गरिएको,)
• युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पहिलो राष्ट्रिय निकुञ्ज: सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज (सन् १९७९ मा सुचिकृत गरिएको,) 
• विश्वको सबैभन्दा उचाइमा रहेको निकुञ्ज: सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज (२,८४५ मिटरदेखि विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा (८,८४८.८६ मि.) सम्म फैलिएको,)
• तराई क्षेत्रमा अवस्थित सबैभन्दा ठूलो राष्ट्रिय निकुञ्ज: बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज (कूल क्षेत्रफल: ९६८ वर्ग किलोमिटर (मध्यवर्ती क्षेत्र सहित))
• संरक्षित क्षेत्रहरूमध्ये सबैभन्दा धेरै पर्यटक भ्रमण गरिने क्षेत्र: चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज
• काठमाडौँ उपत्यकाबाट सबैभन्दा नजिक पर्ने हिमाली राष्ट्रिय निकुञ्ज: लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज (काठमाडौँबाट लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको मुख्य प्रवेशद्वार (स्याफ्रुबेँसी) सडकमार्गबाट लगभग १२० किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित)
• काठमाडौँ उपत्यकाबाट सबैभन्दा नजिक पर्ने राष्ट्रिय निकुञ्ज: शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज
• एकसिंगे गैंडा (One horned Rhino) का लागि प्रसिद्ध राष्ट्रिय निकुञ्ज: चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज (सन् २०२१ को गणना अनुसार यहाँ ६९४ वटा एकसिंगे गैंडा रहेका,)
• पाटेबाघ (Bengal Tiger) का लागि प्रसिद्ध राष्ट्रिय निकुञ्ज: बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज (सन् २०२२ को गणना अनुसार यहाँ बाघको संख्या १२५ पुगेको; सन् २०२२ को बाघ गणनामा बाघको संख्या दोब्बर भन्दा बढी बनाएको उपलक्ष्यमा विश्व वन्यजन्तु कोष (WWF) द्वारा बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जलाई अन्तर्राष्ट्रिय "TX2 Award" प्रदान गरिएको,)
• हिउँचितुवा (Snow Leopard) का लागि प्रसिद्ध राष्ट्रिय निकुञ्ज: सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज
• हाब्रे (Red Panda) का लागि प्रसिद्ध राष्ट्रिय निकुञ्ज: लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज
• सबैभन्दा धेरै परिस्थितिकीय प्रणाली भएको राष्ट्रिय निकुञ्ज: शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज (यहाँ २१ प्रकारको परिस्थितिकीय प्रणाली पाइन्छ,)
• नेपालको एकमात्र हिमालपारि पारिस्थितिकीयीय प्रणाली (Trans-Himalayan Ecosystem) मा अवस्थित राष्ट्रिय निकुञ्ज: शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज
• कृष्णसार (Black Buck) संरक्षणका लागि प्रसिद्ध राष्ट्रिय निकुञ्ज: बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज
• बाह्रसिङ्गा (Swamp Deer) का लागि प्रसिद्ध राष्ट्रिय निकुञ्ज: शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज
• विश्वकै सबैभन्दा उच्च स्थानमा उड्ने पुतली 'प्यारालासा नेपालाइका (Paralasa nepalica)' पाइने राष्ट्रिय निकुञ्ज: शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज
• सोंस (Dolphin/Gangetic Dolphin) अवलोकनका लागि प्रसिद्ध मानिने राष्ट्रिय निकुञ्ज: बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज

नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू र तिनको अवस्थिति जिल्लाहरू:

नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरूलाई तिनको मुख्य क्षेत्र (Core Area) को क्षेत्रफलका आधारमा ठूलोबाट सानो क्रम:

नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू र तिनको स्थापना (राष्ट्रिय निकुञ्ज घोषणा) को आधारमा क्रमबद्ध तालिका: