जंग बहादुर राणा र कोत पर्वपछि स्थापित राणा मन्त्रीपरिषदको सुची

“राणा वंशको संस्थापक जंग बहादुर राणा हुन्।”

जंग बहादुर राणाको बारेमा संक्षिप्त जानकारी र उनका शासनकालको समग्र सुधारहरु:

• जन्म: वि.सं. १८७४ असार ७
• जन्म नाम: वीर नरसिंह कुँवर
• लोकप्रिय नाम: “जंग” बहादुर राणा (मामा माथवर सिंह थापाद्वारा नामाकरण)
• पिता: बालनरसिंह कुँवर 
• माता: रक्षा कुमारी 
• जंग बहादुर राणाका १३ छोराहरू र २० छोरीहरू थिए,
• वि.सं. १९०३ को कोत पर्वपछि शासनमा आएका,
• उनले नेपालमा एग्नेट प्रणाली (शासन सत्ता भाइहरुमा जाने छोराहरुमा नजाने) को स्थापना गरेका,
• उनीद्वारा स्थापित राणा वंशले १०४ वर्ष सम्म नेपालमा अधिनायकवाद प्रणालीद्वारा शासन गरेका,
• नेपालको ८ औँ प्रधानमन्त्री तथा प्रथम श्री ३ महाराज,
• यूरोप भ्रमण गर्ने नेपालको पहिलो प्रधानमन्त्री,
• युरोप भ्रमण पछि जङ्गबहादुरले “अंग्रेजसँग जुध्ने पनि होइन, निहुरिने पनि होइन” भन्ने द्वैध नीति लिएका,
• नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा कम उमेरमा प्रधानमन्त्री हुने पहिलो व्यक्ति (२९ बर्षको उमेरमा),
• नेपालको पहिलो लिखित नागरिक संहिता “मुलुकी ऐन १९१०” (नेपालको कार्यविधि संहिता सहित फौजदारी र दिवाणी संहिता समावेश भएको बृहत् संहिता) जारी गरेका,
• (तागाधारी, मतवाली, पानी नचल्ने) गरि समाजलाई तीन भागमा बाँडेका,
• १६ बर्ष मुनी महिला सति जान नपाईने ब्यवस्था र छोरा १६, छोरी ५ बर्ष मुनी छ भने सतीजाना नपाईने ब्यवस्था लागु गरि सती प्रथा सुधार गरेका,
• नेपालको पहिलो औपचारिक विद्यालय “दरबार हाई स्कुल” को स्थापना गरेका,
• उनकैपालामा नेपालमा अंग्रेजी शिक्षाको आरम्भ,
• नेपालमा औपचारिक शैक्षिक विकासको अग्रजको रुपमा परिचित,
• उनकै नेतृत्वमा नेपाल-अंग्रेज युद्धको अन्त्यपछि कब्जा भएका बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर (नयाँ मुलुकका रूपमा चिनिने) जिल्ला नेपाललाई फिर्ता,
• अविवाहित महिलाले अंश पाउने व्यवस्था सुरु गरेका,
• अङ्ग भङ्ग गर्ने कानुन अन्त्य गरेका,
• ‘बोक्सी’ को आरोप लगाउने रुढिवादी पक्षधरहरूलाई दण्ड सजायको व्यवस्था सुरु गरेका,
• नेपालको पहिलो छापखाना (गिद्धेप्रेस) को स्थापना गरेका,
•  रसुवागढी र कोदारीगढी (दुग्नागढी) को निर्माण गरेका,
• देशको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा छुट्याउन उनले सीमास्तम्भ राख्ने कार्यारम्भ गरे, जसलाई जङ्गे पिलरका रूपमा पनि चिनिन्छ,
• नेपाल राज्यको नापी गराई नक्शा सम्पन्न,
• भोटलाई लडाइँमा पराजित गरी थापाथली सन्धि गरेका,
• जनगणनाको सुरुवात,
• बिफर जस्तो घातक रोग विरुद्ध लड्न खोप लगाउने प्रणाली,
• वन संरक्षणका लागि ‘काठमाल’ अड्डा खोली रूख काट्नेहरूलाई सजाय दिने व्यवस्था,
• दास प्रथाको उन्मूलन,
• तोपखाना, सराफखाना स्थापना,
• सरकारी हुलाकी नियुक्त सुरु,
• कौशल अड्डाको स्थापना,
• जङ्गी तथा निजामती जागिरदारहरूको नाम, थर र दर्जाको अभिलेख राख्न ‘किताबखाना’ अड्डा स्थापना

राणा परिवारको केहि तस्बिरहरु:

बि.सं. १९०३ को कोत पर्वपछि स्थापित राणा मन्त्रीपरिषदको सुची: