राणाशासनकाल
बालनरसिंह कुँवरका छोरा जङ्गबहादुर कुँवरले कोतपर्वपछि राज्यसत्ता हत्याएर शासनको बागडोर सम्हाले। भण्डारखाल पर्व र अलौ पर्वपछि उनी अझ शक्तिशाली बने र लमजुङ–तनहुँका श्री ३ बनेर राणाशासनको सुरुवात गरे।
प्रमुख प्रधानमन्त्रीहरू तथा तिनका योगदानहरू
१. जङ्गबहादुर राणा (वि.सं. १९०४–१९३३)
-
वि.सं. १९१० मा पहिलो पटक मुलुकी ऐन जारी गरी न्याय व्यवस्था तथा अपराध कानुन तोकियो।
-
दरबार हाइस्कुल स्थापना।
-
नयाँ मुलुक (नयाँ भू–भाग) प्राप्त।
२. रणोद्दीप सिंह (वि.सं. १९३३–१९४२)
-
हुलाक घर स्थापना।
-
मालपोत उठाउने नयाँ प्रणाली सुरु।
३. वीर शमशेर (वि.सं. १९४२–१९५७)
-
भादगाउँ र काठमाडौंमा वीरधारा (पानीको व्यवस्था)।
-
पुलहरू निर्माण।
-
वीर अस्पताल (वि.सं. १९७४) स्थापना।
-
वीर पुस्तकालय स्थापना।
-
घण्टाघर निर्माण।
४. देव शमशेर (वि.सं. १९५७–१९५८)
-
गोरखापत्र प्रकाशन प्रारम्भ।
-
सरकारी कार्यालय समय १०–५ बजे निर्धारण।
-
सरकारी बिदा प्रणाली सुरु।
-
पाठशालाहरूको स्थापना।
५. चन्द्र शमशेर (वि.सं. १९५८–१९८६)
-
सती प्रथाको उन्मूलन।
-
दासमोचन (गुलामी अन्त्य)।
-
पहिलो पटक बिजुली बत्तीको व्यवस्था।
-
त्रि–चन्द्र कलेज स्थापना।
-
गोरखा भाषा प्रकाशिनी समिति स्थापना।
-
नेपालको नक्सा निर्माण।
६. भीम शमशेर (वि.सं. १९८६–१९८९)
-
नुन र कपासमा भन्सार माफी।
-
कपास खेतीलाई प्रोत्साहन।
७. जुद्ध शमशेर (वि.सं. १९८९–२००२)
-
नेपाल बैंक लिमिटेड, पहिलो बैंकको स्थापना।
-
घरेलु उद्योगको विकास।
-
उच्च अदालत स्थापना।
-
जुद्ध बारुण यन्त्र स्थापना।
-
जुद्ध सडक (नयाँ सडक) निर्माण।
-
संग्रहालय (म्युजियम) र चिडियाखाना स्थापना।
८. पद्म शमशेर (वि.सं. २००२–२००५)
-
पहिलो संविधान जारी।
-
काठमाडौं नगरपालिका स्थापना।
९. मोहन शमशेर (वि.सं. २००५–२००८)
-
आकाशवाणी (रेडियो नेपाल) स्थापना।
-
राष्ट्रिय आर्थिक समिति गठन।
