नेपालको इतिहासमा वैशाख महिनामा भएका राजनीतिक, प्रशासनिक र सामाजिक परिवर्तन
| मिति | विवरण |
| वि.सं. २०८१ वैशाख १ | काठमाडौँको पर्यटन र रात्रिकालीन व्यवसायलाई चलायमान बनाउन सरकारले ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्रलाई पूर्णकालीन (२४ घण्टा) खुला गर्ने निर्णय गरी कार्यान्वयनमा ल्याएको, |
| वि.सं. २०७२ वैशाख १ | वातावरणीय प्रदूषण कम गर्न काठमाडौँ उपत्यकालाई प्लास्टिक मुक्त बनाउने अभियान अन्तर्गत ४० माइक्रोनभन्दा पातलो प्लास्टिकको झोला उत्पादन र प्रयोगमा सरकारले प्रतिबन्ध लगाएको, |
| वि.सं. २०६१ वैशाख १ | सरकारी संस्थानका रूपमा रहेको नेपाल दूरसञ्चार संस्थानलाई व्यावसायिक बनाउन 'नेपाल दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड' (नेपाल टेलिकम) मा रूपान्तरण गरिएको, |
| वि.सं. २०५६ वैशाख १ | नेपालमा आधिकारिक रूपमा जीएसएम (GSM) प्रविधिको मोबाइल फोन सेवाको सुरुवात भएको, |
| वि.सं. २०४२ वैशाख १ | दोलखा जिल्लामा पर्ने ८,७७२ फिट अग्लो गौरीशंकर हिमाललाई आधार मानी ग्रीनविच मानक समय (GMT) भन्दा ५ घण्टा ४५ मिनेट छिटो हुने गरी नेपालको आधिकारिक समय तोकिएको, |
| वि.सं. २०३४ वैशाख १ | नेपाललाई 'बिफर मुक्त देश' घोषणा गरिएको, |
| वि.सं. २०३४ वैशाख १ | नेपालमा व्यक्तिगत घटना दर्ता (जन्म, मृत्यु, विवाह, सम्बन्ध विच्छेद र बसाइँसराइ) को सुरुवात, |
| वि.सं. २०१९ वैशाख १ | नवलपरासीको गैंडाकोटमा राजा महेन्द्रले महेन्द्र राजमार्ग (पूर्व-पश्चिम राजमार्ग) को शिलान्यास गरेका, |
| वि.सं. २०१८ वैशाख १ | प्रशासनिक सुगमताका लागि नेपाललाई साविकको १४ अञ्चल र ७५ जिल्लामा विभाजन गरिएको, |
| वि.सं. २०१८ वैशाख १ | काठमाडौँको टुँडिखेल नजिकै निर्माण गरिएको 'नेपाल स्मारक' (सहिद गेट) को राजा महेन्द्रद्वारा उद्घाटन गरिएको, |
| वि.सं. २०१७ वैशाख १ | नेपाल र भारतबीचको मुद्रा विनिमय दरलाई स्थिर बनाउन १०० भारतीय रुपैयाँ बराबर १६० नेपाली रुपैयाँ कायम गरिएको, |
| वि.सं. २००८ वैशाख १ | राणाकालीन समयमा प्रधानमन्त्रीको हुकुम र छाप चल्ने 'खड्ग निशाना अड्डा' प्रजातन्त्रको उदयपछि खारेज गरिएको, |
| वि.सं. २००५ वैशाख १ | पद्म शमशेरले जारी गरेको नेपालको पहिलो लिखित संविधान 'नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४' यसै दिनदेखि लागू हुने भनिएको थियो (यद्यपि पूर्ण कार्यान्वयन हुन सकेन) |
| वि.सं. १९८२ वैशाख १ | प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरले १९८१ मंसिर १४ मा दासप्रथा उन्मूलनको घोषणा गरेका थिए र १९८२ वैशाख १ देखि सबै दासहरूलाई पूर्ण रूपमा मुक्त गरी यो प्रथाको औपचारिक अन्त्य गरिएको, |
| वि.सं. २०७९ वैशाख २ | मजुङको पर्यटकीय गाउँ घले गाउँलाई दक्षिण एसियाकै नमूना 'सुखी गाउँ' घोषणा गरिएको, |
| वि.सं. २०७२ वैशाख २ | पाँच पटकसम्म नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका थापाको ८७ वर्षको उमेरमा भारतको नयाँ दिल्लीमा उपचारका क्रममा निधन भएको, |
| वि.सं. २०७० वैशाख २ | सुशासनको प्रत्याभूति दिलाउन सरकारले पहिलोपटक सेवामा ढिलाइ भएमा सेवाग्राहीले क्षतिपूर्ति पाउने गरी ५ वटा जिल्ला (काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर, कास्की र चितवन) बाट क्षतिपूर्ति सहितको नागरिक बडापत्रको सुरुवात गरेको, |
| वि.सं. २०२१ वैशाख २ | नेपालमा सरकारी कामकाजको भाषाका रूपमा अनिवार्य रूपमा नेपाली भाषा प्रयोग गर्ने घोषणा गरिएको, |
| वि.सं. २०१६ वैशाख २ | "नेपाल सरकार"को सट्टा "श्री ५ को सरकार" लेख्न सुरुवात गरिएको, |
| वि.सं. २०७४ वैशाख ३ | भक्तपुरस्थित मानव अङ्ग प्रत्यारोपण केन्द्रले सरकारको नीति अनुरूप निःशुल्क मृगौला प्रत्यारोपण सेवा सुरु गरेको, |
| वि.सं. २०८१ वैशाख ४ | चर्चित गीतकार तथा गजलकार प्रकट पंगेनीको ७० वर्षको उमेरमा पोखरामा उपचारका क्रममा निधन भएको, |
| वि.सं. २०८१ वैशाख ८ | गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिकास्थित नुब्री उपत्यकालाई स्थानीय बासिन्दा र धर्मगुरुहरूको उपस्थितिमा 'अहिंसा क्षेत्र' घोषणा गरिएको, |
| वि.सं. १९९१ वैशाख ९ | गोरखापत्र प्रत्येक साता शुक्रबार प्रकाशित हुन थालेको, |
| वि.सं. १७३१ वैशाख ९ | राजा प्रताप मल्लको हरिसिद्धिको नाच हेरिरहेकै अवस्थामा आकस्मिक निधन भएको, |
| वि.सं. २०५० वैशाख १० | पासाङ ल्हामु शेर्पाद्वारा पहिलो पटक सगरमाथा आरोहण, |
| वि.सं. २००६ वैशाख १० | पुष्पलाल श्रेष्ठको नेतृत्वमा भारतको कलकत्तामा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना, |
| वि.सं. २०७८ वैशाख ११ | प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीद्वारा २०७२ को भूकम्पले भत्काएको ऐतिहासिक धरहराको भग्नावशेष नजिकै बनेको नयाँ २२ तले धरहराको उद्घाटन गरिएको, |
| वि.सं. २००६ वैशाख ११ | नेपालमा पहिलोपटक भारतीय जहाज (बीचक्राफ्ट) काठमाडौँको गौचरनमा अवतरण भएको, |
| वि.सं. २०७२ वैशाख १२ | गोरखाको बारपाक केन्द्रविन्दु भएर ७.८ रेक्टर स्केलको भूकम्प गएको, |
| वि.सं. २०११ वैशाख १२ | कोशी नदीमा बाँध र नहर बनाउने विषयमा नेपाल र भारतबीच ऐतिहासिक 'कोशी सम्झौता' भएको, |
| वि.सं. १९८४ वैशाख १३ |
गोरखापत्रमा पहिलो पटक तस्बिर (पर्साकी सूर्यमती श्रेष्ठले चर्खा चलाएको) प्रकाशित, |
| वि.सं. २०७४ वैशाख १४ | "बिजुली बा" भनेर चिनिने नेपालको जलविद्युत् विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएका इन्जिनियर हरिमान श्रेष्ठको निधन, |
| वि.सं. २०३८ वैशाख १४ | नेपाल राष्ट्र बैंकले पहिलोपटक २ रुपैयाँको कागजी नोट प्रचलनमा ल्याएको, |
| वि.सं. २०३४ वैशाख १४ | राजा वीरेन्द्रको पालामा पहिलोपटक ५० रुपैयाँ दरको नोट सर्वसाधारणका लागि जारी गरिएको, |
| वि.सं. २०१३ वैशाख १४ | पालको केन्द्रीय बैंकको रूपमा नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन २०१२ अन्तर्गत नेपाल राष्ट्र बैंकको स्थापना, |
| वि.सं. २०७४ वैशाख १६ | दुर्गम र सेवा नपुगेका ठाउँमा चिठ्ठीपत्र र सानो पार्सल पुर्याउनका लागि मोबाइल हुलाक (घुम्ती सेवा) को सुरुवात गरिएको, |
| वि.सं. २०७४ वैशाख १७ | सरकारले औपचारिक रूपमा लालु अमात्यलाई नेपालको 'पहिलो नर्स' को मान्यता दिँदै सम्मान गरेको, |
| वि.सं. २०८१ वैशाख २० | नेपालको निजामती सेवाको इतिहासमा सचिव पदमा पुग्ने पहिलो महिला चन्द्रकला किरणको ९४ वर्षको उमेरमा निधन, |
| वि.सं. २०८१ वैशाख २० | नेपाल सरकारले १०० रुपैयाँको नयाँ नोटमा लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानी समेटिएको नेपालको नयाँ राजनीतिक नक्सा राख्ने ऐतिहासिक निर्णय गरेको, |
| वि.सं. २०३७ वैशाख २० | निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था वा बहुदलीय शासन प्रणाली रोज्नका लागि ऐतिहासिक जनमत संग्रह भएको, |
| वि.सं. २०६६ वैशाख २२ | नागरिकको सूचनाको हकलाई संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्न सूचनाको हक सम्बन्धी ऐन २०६४ अनुसार राष्ट्रिय सूचना आयोगको गठन, |
| वि.सं. २०७६ वैशाख २३ | तत्कालीन प्रदेश १ (हाल कोशी प्रदेश) को राजधानी औपचारिक रूपमा मोरङको विराटनगरमा रहने निर्णय प्रदेश सभाले पारित गरेको, |
| वि.सं. २०८१ वैशाख २४ | बागमती प्रदेशमा तामाङ र नेपाल भाषा (नेवारी) लाई सरकारी कामकाजको भाषाका रूपमा लागू गरिएको, |
| वि.सं. २०७३ वैशाख २४ | नेपालमा पहिलोपटक 'राष्ट्रिय पत्रकारिता दिवस' मनाउन सुरु गरिएको (गोरखापत्रको स्थापना दिवसको अवसरमा) |
| वि.सं. १९५८ वैशाख २४ | श्री ३ देवशमशेरको अग्रसरतामा 'गोर्खापत्र' साप्ताहिकको प्रकाशन आरम्भ (सोमबार प्रकाशित) |
| वि.सं. २०५७ वैशाख २४ |
गोरखापत्र १०० वर्षमा प्रवेश (शताब्दी वर्ष मनाउने पहिलो नेपाली अखबार) |
| वि.सं. २०६५ वैशाख २६ | बेइजिङ ओलम्पिकको 'ओलम्पिक टर्च' सगरमाथाको शिखरमा पुर्याइएको, |
| वि.सं. २०४६ वैशाख २६ | सन् १९५३ मे २९ मा एडमन्ड हिलारीसँगै सगरमाथाको प्रथम सफल आरोहण गरेका विश्वप्रसिद्ध पर्वतारोही तेन्जिङ नोर्गेको भारतको दार्जिलिङमा निधन भएको, |
| वि.सं. २०८० वैशाख २७ | २०६२/६३ को जनआन्दोलनका क्रममा वैशाख २ गते बनेपामा गोली लागी गम्भीर घाइते भएका, "जिउँदो सहिद" भनेर चिनिने मुकेश कायस्थको १७ वर्षसम्म ओछ्यानमै (कोमा जस्तै अवस्थामा) रहेपछि ३२ वर्षको उमेरमा निधन भएको, |
| वि.सं. २०७९ वैशाख २९ | लाक्पा शेर्पाले आफ्नै रेकर्ड तोड्दै दशौँ पटक सगरमाथाको सफल आरोहण गरी विश्वकै सबैभन्दा धेरै पटक सगरमाथा चढ्ने महिलाको कीर्तिमान कायम गरेका, |
| वि.सं. २०८१ वैशाख ३० | 'माउन्ट एभरेस्ट म्यान' भनेर चिनिने कामिरिता शेर्पाले २९ औँ पटक सगरमाथाको शिखरमा पाइला टेकेर विश्वमा सबैभन्दा धेरै पटक सगरमाथा आरोहण गर्ने आफ्नै विश्व कीर्तिमान परिमार्जन गरेका, |
| वि.सं. २०७३ वैशाख ३० | मिर्गौला रोगीहरूको उपचारमा राहत दिने उद्देश्यले सरकारले देशभरका सूचीकृत सरकारी अस्पतालहरूबाट निःशुल्क डायलोसिस सेवा उपलब्ध गराउने ऐतिहासिक निर्णय गरी कार्यान्वयनमा ल्याएको, |
| वि.सं. २०१८ वैशाख ३० | त्रिभुवन विश्वविद्यालयले उच्च शिक्षाको परीक्षामा नेपाली भाषालाई पनि माध्यम भाषाको रूपमा मान्यता दिने निर्णय गरिएको, |
