लिच्छविकालीन राजाहरु र उनीहरुका उपाधिहरु
|
राजाको नाम
|
धारण गरेका मुख्य उपाधि/मानपदवीहरू
|
|---|---|
|
वृषदेव
|
राजोत्तम (उत्तम राजा), सुगतशासनपक्षपाती
|
|
शंकरदेव
|
शत्रुहृदयेयोरिभिः(शत्रुहरूले जित्न नसकिने)
|
|
धर्मदेव
|
श्रीमद्धर्मदेव, राजर्षि (आदर्श राजा)
|
|
मानदेव प्रथम
|
भट्टारक महाराज श्री, परचक्रकाम
|
|
महीदेव
|
भट्टारकमहाराज
|
|
वसन्तदेव
|
परमदैवत, भट्टारक महाराज श्री, परमदैवतबप्पभट्टारकपादानुध्यात
|
|
रामदेव
|
भट्टारकमहाराजश्री
|
|
गणदेव
|
श्रीगणदेव
|
|
शिवदेव प्रथम
|
लिच्छविकुलकेतु, भट्टारकमहाराजश्री
|
|
अंशुवर्मा
|
महासामन्त, श्री, श्रीमहाराजाधिराज, श्रीकलहाभिमानी
|
|
उदयदेव
|
भट्टारकमहाराजाधिराज
|
|
भीमार्जुनदेव
|
भट्टारक, महाराज
|
|
नरेन्द्रदेव
|
परमभट्टारकमहाराजाधिराज, लिच्छविकुलकेतु
|
|
शिवदेव द्वितीय
|
परमभट्टारकमहाराजाधिराज, लिच्छविकुलकेतु, लिच्छविकुलानन्दनेन्दु
|
|
जयदेव द्वितीय
|
परमभट्टारकमहाराजाधिराज, परचक्रकाम, कविराज
|
के हुन् त यी उपाधिहरुका अर्थ?
- भट्टारक (Bhattaraaka): यो गद्दीनसीन राजालाई बुझाउने आदरसूचक शब्द,
- परमदैवत (Paramadaivata): राजालाई 'ठूला देवतास्वरूप' मानेर यो उपाधि दिइन्थ्यो; राजा वसन्तदेवको पालादेखि यसको प्रयोग बढी भएको देखिन्छ,
- लिच्छविकुलकेतु (Licchavikula-ketu): आफ्नो वंशको गौरव बढाउन 'लिच्छवि कुलको झण्डा वा तारा' भन्ने अर्थमा यो उपाधि शिवदेव प्रथम, नरेन्द्रदेव र शिवदेव द्वितीयले प्रयोग गरेका,
- महासामन्त (Mahasamanta): यो सुरुमा राजाको सहायक वा शक्तिशाली स्थानीय प्रशासकलाई दिइने पद; अंशुवर्माले शासनको सुरुवाती चरणमा यही उपाधि धारण गरेका,
- महाराजाधिराज (Maharajadhiraja): लिच्छविकालको उत्तरार्धमा राजाहरूले आफूलाई पूर्ण रूपमा सार्वभौम र शक्तिशाली देखाउन 'भट्टारक महाराज' को सट्टा यो उच्च पदवी प्रयोग गर्न थालेका,
- परचक्रकाम (Parachakrakama): शत्रुको राज्य (परचक्र) जित्ने अभिलाषा राख्ने भनी मानदेव प्रथम र जयदेव द्वितीयलाई विशेष गरी यो उपाधि दिइएको पाइन्छ,
- श्रीकलहाभिमानी: यो राजा अंशुवर्माको निकै प्रसिद्ध उपनाम वा उपाधि थियो, जसको अर्थ 'विद्वत्ता र कलामा गर्व गर्ने' भन्ने बुझिन्छ,
स्रोत: लिच्छवीकालका अभिलेख, धनवज्र बज्राचार्य
