प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ को पृष्ठभूमि:
| मिति | घटनाक्रम |
| वि.सं. २०८२ साल भदौ २३ र २४ |
|
| वि.सं. २०८२ भदौ २७ |
|
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ को आधारभूत तथ्यहरु:
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ सम्पन्न मिति: वि.सं. २०८२ फागुन २१
- कुल मतदाता: १,८९,०३,६८९
- पुरुष मतदाता: ९६,६३,३५८
- महिला मतदाता: ९२,४०,१३१
- अन्य मतदाता: २००
- जम्मा निर्वाचन क्षेत्र: १६५
- मतदान स्थल: १०,९६७
- मतदान केन्द्र: २३,११२
- निर्वाचन आयोगमा दर्ता कायम रहेका राजनीतिक दल: १३६ (६८ राजनीतिक दलले उम्मेदवारी दर्ता गराएका,)
- प्रत्यक्षतर्फ कुल उम्मेदवार: ३,४०६ जना
- पुरुष उम्मेदवार: ३,०१७
- महिला उम्मेदवार: ३८८
- अन्य: १ जना
- समानुपातिकतर्फ कुल उम्मेदवार: ३,१३५ जना
- पुरुष उम्मेदवार: १,३६३
- महिला उम्मेदवार: १,७७२
- कुल मतदान: ५९.६७ प्रतिशत
- निर्वाचन आयोग अनुसार पहिलो हुने प्रत्यक्ष प्रणालीतर्फ १,११,६८,०३२ मतदान भएको र त्यसमध्ये १,०५,५९,०१७ मत सदर भएको र समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ १,१२,८०,६१७ मतदान भएकोमा १,०८,३५,०२५ मत सदर भएको,
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ मा प्रत्यक्षतर्फ सर्वाधिक सिट जित्ने राजनीतिक दल: राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (१२५ स्थान)
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ मा समानुपातिकमा सबैभन्दा धेरै मत हासिल गरेको राजनीतिक दल: राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (५१,८३,४९३)
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ को समानुपातिक मत र सिटको विस्तृत विवरण:
| दल | प्राप्त मत | मत प्रतिशत | समानुपातिक सिट |
| राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी | ५१,५४,९४८ | ४७.८% | ५७ |
| नेपाली कांग्रेस | १७,५५,४७९ | १६.२% | २० |
| नेकपा एमाले | १४,५२,६३७ | १३.४% | १६ |
| नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी | ८,०९,५३० | ७.५% | ९ |
| श्रम संस्कृति पार्टी | ३,८५,७०८ | ३.५% | ४ |
| राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी | ३,३०,२२७ | ३% | ४ |
| जम्मा सदर मत | १,०७,६९,५४३ | १००% | ११० |
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ बाट गठित नयाँ संसदको गणित:
| क्र.सं. | पार्टी | प्रत्यक्ष | समानुपातिक | जम्मा |
| १) | राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी | १२५ | ५७ | १८२ |
| २) | नेपाली काँग्रेस | १८ | २० | ३८ |
| ३) | नेकपा एमाले | ९ | १६ | २५ |
| ४) | नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी | ८ | ९ | १७ |
| ५) | श्रम संस्कृति पार्टी | ३ | ४ | ७ |
| ६) | राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी | १ | ४ | ५ |
| ७) | स्वतन्त्र | १ | - | १ |
| जम्मा | १६५ | ११० | २७५ |
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ सम्बन्धी विविध विवरणहरू:
| विवरण | विवरणको जानकारी |
| सबैभन्दा बढी मत ल्याई विजयी उम्मेदवार | बालेन्द्र शाह (६८,३४८ मत) |
| सबैभन्दा बढी मतदाता भएको निर्वाचन क्षेत्र | रामेछाप (१,८७,९५२ मतदाता) |
| सबैभन्दा कम मतका साथ विजयी उम्मेदवार | टेकबहादुर गुरुङ (२,४१५ मत; मनाङ १) |
| सबैभन्दा बढी मतान्तरले विजयी उम्मेदवार | डा. लेखजङ्ग थापा (५०,३७९ मतान्तर; रुपन्देही ३) |
| सबैभन्दा कम मतान्तरले विजयी उम्मेदवार | विश्वराज पोखरेल (५ मतान्तर; ओखलढुङ्गा १) |
| प्रत्यक्षतर्फ सबैभन्दा बढी उमेरका विजयी | टेकबहादुर गुरुङ (७१ वर्ष; मनाङ १) |
| प्रत्यक्षतर्फ सबैभन्दा कम उमेरका विजयी | प्रशान्त उप्रेती (२५ वर्ष; मकवानपुर २) |
| सबैभन्दा पहिले विजेता घोषित उम्मेदवार | रञ्जु दर्शना (काठमाडौँ १) |
| सबैभन्दा अन्तिममा विजेता घोषित उम्मेदवार |
अर्जुन बहादुर कार्की (संखुवासभा १) |
| प्रत्यक्षतर्फ निर्वाचित महिला सांसद |
१४ (रास्वपा : १३ जना, कांग्रेस : १ जना) |
| प्रत्यक्षतर्फ निर्वाचित स्वतन्त्र सांसद |
१ जना (महावीर पुन; म्याग्दी १) |
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ सम्बन्धी थप जानकारी
- प्रतिनिधि सभामा रहेको २७५ सदस्यमध्ये दुई तिहाइ पुग्न १८४ सिट चाहिने,
- प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ कम्तीमा ३ प्रतिशत मत र पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणालीतर्फ एक सिट प्राप्त गर्ने दलले मात्र राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउने व्यवस्था,
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ मा सरकारको कुल खर्च: रु. १९ अर्ब १९ करोड
- निर्वाचन आयोगका अनुसार २८९० जना उम्मेदवारको जमानत जफत र ३५० उम्मेदवारको शून्य भोट रहेको,
- कुल सदर मतको १० % भन्दा कम मत आयो भने जमानत जफत हुने,
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ मा समानुपातिकमा ९६.०५ % र प्रत्यक्षमा ९४.५५ % मत सदर भएको,
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ मा रास्वपाले दुई तिहाइ बहुमत (१८४ सिट) का लागि मात्र २ सिट कम अर्थात् १८२ सिट जितेर इतिहास रचेको,
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ मा नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेले आफ्नो सिट संख्यामा ५०% भन्दा बढी गिरावट बेहोरेका,
- प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ मा श्रम संस्कृति पार्टीले पहिलो प्रयासमै ७ सिटसहित राष्ट्रिय दलको पहिचान बनाएको,
विगतको एक झलक:
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०७९ र २०८२: तुलनात्मक विश्लेषण
| राजनीतिक दल | २०७९ जम्मा सिट | २०८२ प्रत्यक्ष सिट | २०८२ समानुपातिक सिट | २०८२ जम्मा सिट | स्थिति (प्राप्ति/गुमाएको) |
| राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) | २० | १२५ | ५७ | १८२ | + १६२ (भारी जित) |
| नेपाली कांग्रेस | ८९ | १८ | २० | ३८ | - ५१ (घटेको) |
| नेकपा एमाले | ७८ | ९ | १६ | २५ | - ५३ (घटेको) |
| नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) | ३२ | ८ | ९ | १७ | - १५ (घटेको) |
| श्रम संस्कृति पार्टी | - | ३ | ४ | ७ | + ७ (नयाँ उदय) |
| राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) | १४ | १ | ४ | ५ | - ९ (घटेको) |
| स्वतन्त्र (महावीर पुन) | - | १ | - | १ | + १ (निर्वाचित) |
| जसपा, जनमत, लोसपा आदि | १७ | ० | ० | ० | थ्रेसहोल्ड पार नगरेको |
| जम्मा | २७५ | १६५ | ११० | २७५ |
प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको इतिहासमा महिला सहभागिता:
| निर्वाचन (साल) | प्रत्यक्षतर्फ महिला उम्मेदवार | विजयी |
| २०१५ (पहिलो आमनिर्वाचन) | ७ | १ |
| २०४८ (आमनिर्वाचन) | ८० | ८ |
| २०५१ (मध्यावधि निर्वाचन) | ८६ | ७ |
| २०५६ (आमनिर्वाचन) | १४२ | १२ |
| २०६४ (पहिलो संविधानसभा) | ३६३ | ३० |
| २०७० (दोश्रो संविधानसभा) | ६६७ | १० |
| २०७४ (प्रतिनिधि सभा) | १४६ | ६ |
| २०७९ (प्रतिनिधि सभा) | २२७ | ९ |
| २०८२ (प्रतिनिधि सभा) | ३८८ | १४ |
२०४८ साल देखि २०८२ सम्म प्रमुख दलको अंकगणित:
| दल | २०४८ | २०५१ | २०५६ | २०६४ | २०७० | २०७४ | २०७९ | २०८२ |
| नेपाली कांग्रेस | ११० | ८३ | १११ | ११० | १९६ | ६३ | ८९ | ३८ |
| नेकपा एमाले | ६९ | ८८ | ७१ | १०३ | १७५ | १२१ | ७८ | २५ |
| नेकपा माओवादी | - | - | - | २२० | ८० | ५३ | ३२ | १७ |
| रा. स्वतन्त्र पा. | - | - | - | - | - | - | २१ | १८२ |